Oszustwo bankowe, scam, fraud i nieautoryzowane transakcje
Oszustwo bankowe, scam, fraud i nieautoryzowane transakcje
Czy bank musi oddać pieniądze utracone w wyniku oszustwa? Oszustwa bankowe stają się coraz bardziej profesjonalne. Sprawcy potrafią przez wiele godzin budować wiarygodną historię, podszywać się pod pracowników banków, Policję, prokuraturę lub inne instytucje, przesyłać sfałszowane dokumenty i przekonywać ofiarę, że podejmuje czynności służące ochronie jej oszczędności.
Do Kancelarii Adwokackiej Tumielewicz w Szczecinie trafiają sprawy dotyczące cyberprzestępczości, oszustw bankowych, wyłudzeń, manipulacji metodą ?na policjanta? czy ?na pracownika banku?, a także nieautoryzowanych transakcji płatniczych.
W takich przypadkach samo zgłoszenie sprawy na Policję nie zawsze wyczerpuje dostępne możliwości. Niezależnie od ścigania sprawców należy zbadać zachowanie banku oraz prawną możliwość odzyskania środków.
Odpowiedzialność banku
Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy. Nie można przyjąć zasady, że bank zawsze odpowiada za utracone pieniądze, ani odwrotnie ? że podanie kodu SMS czy zatwierdzenie operacji w aplikacji automatycznie obciąża pełną odpowiedzialnością klienta.
Kluczowe jest ustalenie, czy doszło do autoryzowanej czy nieautoryzowanej transakcji płatniczej.
Art. 40 ustawy o usługach płatniczych: Transakcja jest autoryzowana, jeżeli płatnik wyraził zgodę na jej wykonanie. Nie należy przy tym automatycznie utożsamiać technicznego uwierzytelnienia z prawną autoryzacją.
Co weryfikujemy w banku?
- Dokładną treść wysłanych SMS-ów lub pushy
- Widoczność odbiorcy i kwoty podczas autoryzacji
- Przeznaczenie kodu (przelew, zmiana limitu, nowe urządzenie)
- Adresy IP oraz identyfikatory użytych urządzeń
Ciężar dowodu (Art. 45 UUP)
Samo wykazanie przez bank zarejestrowanego użycia instrumentu płatniczego nie jest wystarczające do udowodnienia, że klient autoryzował transakcję albo dopuścił się rażącego niedbalstwa (por. wyrok SN z 15 września 2023 r., sygn. II CSKP 1013/22).
Manipulacja i mechanizm oszustwa
W analizowanych przez nas sprawach pokrzywdzeni często poddawani są wielogodzinnej, przemyślanej manipulacji. Sprawcy posługują się fałszywymi legitymacjami, pismami z prokuratury oraz informacjami poufnymi, tworząc presję czasu i poczucie bezpośredniego zagrożenia majątku.
Fakt, że oszustwo okazało się skuteczne, nie oznacza automatycznie, że ofiara dopuściła się rażącego niedbalstwa. Zwykła nieostrożność lub ulegnięcie wyrafinowanej manipulacji psychologicznej to nie to samo co rażące niedbalstwo w rozumieniu przepisów prawa.
Obowiązki i systemy bezpieczeństwa banku
W sporze z bankiem badamy nie tylko działanie klienta, ale również to, jak zadziałały systemy antyfraudowe dostawcy usług płatniczych. Do kluczowych sygnałów ostrzegawczych należą:
- Nietypowa zmiana sposobu korzystania z bankowości elektronicznej
- Logowanie z nowego urządzenia lub nieznanego adresu IP
- Gwałtowne podwyższenie limitów transakcyjnych i natychmiastowe przelewy
- Dodanie nowego odbiorcy i czyszczenie rachunku w krótkim czasie
- Seria przelewów do odbiorców, z którymi klient nigdy wcześniej nie wchodził w relacje
Próba przerzucenia całej odpowiedzialności na klienta w sytuacji, gdy systemy banku odnotowały szereg rażących anomalii i braku spójności w historii rachunku, budzi poważne zastrzeżenia prawne.
Działania i dokumenty
W ramach prowadzonych spraw występujemy do banków o wydanie i zabezpieczenie pełnej dokumentacji technicznej: historii sesji, logów IP, nagrań z infolinii, rejestru powiadomień oraz wyników automatycznej oceny ryzyka przez systemy bezpieczeństwa.
Analizujemy również przypadki, w których bank początkowo uznał reklamację i zwrócił środki, a po pewnym czasie żąda ich ponownej wpłaty lub przesłania formularza zgody na obciążenie rachunku.
Adwokat Szczecin: Kancelaria Adwokacka Krzysztofa Tumielewicza prowadzi sprawy z zakresu cyberprzestępczości, fraudów, oszustw komputerowych oraz sporów z instytucjami finansowymi na terenie Szczecina i całej Polski.
Zobacz również